Pazarlayan havayolu
Koltuğunuzu kendi uçuş numarasıyla satan havayoludur. Bileti düzenleyebilir, rezervasyon onayında öne çıkabilir ve rezervasyon ilişkisinin bazı bölümlerini yönetebilir.
Codeshare Uçuşlar: Uçuşu Gerçekleştiren Havayolu ve Yolcu Hakları
Tek bir uçuş iki havayolu adı ve iki farklı uçuş numarasıyla görünebilir. Bir sorun çıktığında kritik soru çoğu zaman şudur: Uçuşu gerçekte hangi havayolu gerçekleştiriyor?
Codeshare olması haklarınızı otomatik olarak değiştirmez. Ancak kapsamı değerlendirirken veya talep gönderirken hangi havayolu ve rota bilgilerinin önemli olduğunu etkileyebilir.
Örnek rezervasyon
XY 1234
Airline X uçuş numarasıyla satılıyor
Uçuşu gerçekleştiren: Airline Y
Uçuşu gerçekleştiren: Airline Y
Codeshare uçuşlar 30 saniyede
Biletinizdeki uçuş numarası, uçağı işleten havayolunu her zaman göstermez.
Codeshare uçuş, birden fazla havayolunun kendi uçuş numarasıyla sattığı ancak fiziksel olarak tek bir havayolu tarafından gerçekleştirilen uçuştur. Bilette kodu görünen havayolu pazarlayan havayolu, uçuşu fiilen gerçekleştiren ise işleten havayolu olabilir.
Bu ayrım önemlidir; yolcu hakları kuralları, rotanın kapsamda olup olmadığını ve hangi havayolunun düzenleyici sorumluluğu bulunduğunu belirlerken işleten havayolunun kimliğine bakabilir. Örneğin EU261, işleten hava taşıyıcısını uçuşu gerçekleştiren veya gerçekleştirmeyi amaçlayan taşıyıcı olarak tanımlar.
Pazarlayan havayolu ile işleten havayolu arasındaki fark
Aynı havayolu olabilirler. Codeshare uçuşlarda çoğu zaman farklıdırlar.
✈
İşleten havayolu
Uçuşu gerçekleştirmekten sorumlu havayoludur. Rezervasyonunuzda genellikle “operated by” veya Türkçe karşılığıyla “uçuşu gerçekleştiren” şeklinde belirtilir.
Basit örnek: Airline X üzerinden rezervasyon yaptınız ve güzergâhta “XY 1234 — operated by Airline Y” yazıyor. Airline X uçuşu kendi koduyla pazarlarken Airline Y uçuşu gerçekleştirir.
Uçuşu hangi havayolunun gerçekleştirdiğini nasıl bulursunuz?
Talep göndermeden önce kontrol edin. Yalnızca rezervasyon e-postasının üstündeki logoya güvenmeyin.
1
Rezervasyon onayı
Uçuş numarasının hemen yanında veya altında “operated by”, “operating carrier” ya da eşdeğer ifadeyi arayın.
2
E-bilet veya seyahat belgesi
Ayrıntılı güzergâh genellikle hem pazarlama uçuş numarasını hem de her bölümü fiilen gerçekleştiren havayolunu gösterir.
3
Havayolu uygulaması
Tek tek uçuş bölümlerini açın. Codeshare bilgileri, seyahat özetinden ziyade bölüm ayrıntılarında daha açık olabilir.
İlk rezervasyon onayını saklayın. Bir aksaklıktan sonra başka bir havayoluna aktarılırsanız güncellenmiş güzergâhı da kaydedin. İşleten havayolu değişebilir.
İşleten havayolu yolcu hakları açısından neden önemli olabilir?
Codeshare ticari bir düzenlemedir; hakların kapsamı yine ilgili hukuk ve gerçek seyahat koşullarına bağlıdır.
↔
Rota kapsamı
Bazı düzenlemeler uçuşun nereden kalktığına veya nereye vardığına ve belirli durumlarda işleten havayolunun ilgili düzenleme kapsamında olup olmadığına bakar.
§
Düzenleyici sorumluluk
AB yolcu bilgilendirmesine göre uçuş bir havayolu tarafından satılıp başka bir havayolu tarafından gerçekleştiriliyorsa AB hava yolcu hakları kapsamındaki sorunlar genel olarak uçuşu gerçekleştiren havayoluna yöneltilir.
▤
Biletiniz yine önemlidir
Pazarlayan havayolu tamamen önemsiz hâle gelmez. Özellikle birden fazla uçuş aynı rezervasyondaysa sözleşme, rezervasyon ve bağlantılı güzergâh bilgileri de önemli olabilir.
EU261 rota örneği: AB dışından AB'ye yapılan bir uçuşta kapsam, işleten havayolunun AB taşıyıcısı olup olmadığına bağlı olabilir. Bu nedenle codeshare biletinde bir AB havayolunun uçuş numarasını görmek tek başına yeterli değildir. İlgili uçuşu kimin gerçekleştirdiğini belirleyip rota kurallarını uygulayın. Ayrıntılar için EU261 Tazminatı rehberine bakın.
“Bileti satan havayolu her zaman öder” gibi bir kestirme kullanmayın. Codeshare ve aktarmalı uçuş içtihadı daha ayrıntılı olabilir. İşleten havayolu, rezervasyon yapısı, rota ve ilgili hukuk birlikte değerlendirilmelidir.
Codeshare, aktarmalar ve gerçek seyahat senaryoları
Tek bir rezervasyonda farklı uçuş bölümlerini farklı havayolları gerçekleştirebilir.
1. uçuşAmsterdam → İstanbul
İşleten: Airline A
→İşleten: Airline A
2. uçuşİstanbul → Bangkok
İşleten: Airline B
İşleten: Airline B
Her iki uçuş da aynı rezervasyondaysa ikinci uçuşu otomatik olarak tamamen ayrı bir yolculuk gibi değerlendirmeyin. AB içtihadında codeshare kapsamında gerçekleştirilen bağlantılı güzergâhlar ele alınmıştır; sorumluluk uçuşların nasıl rezerve edildiğine ve işletildiğine göre değişebilir.
1
Tek rezervasyon
Tüm güzergâhı ve rezervasyon kodunu saklayın. Nihai varış noktasındaki gecikme ve uçuşlar arasındaki bağlantı, uygulanabilir yolcu haklarında önemli olabilir.
2
Ayrı biletler
Ayrı self-transfer rezervasyonlarının bağlantılı yolculuklarla aynı şekilde korunduğunu varsaymayın. Koruma ve sorumluluk değerlendirmesi önemli ölçüde farklı olabilir.
Aktarma kaynaklı aksaklıklar için Bağlantılı Uçuşu Kaçırma Tazminatı rehberimize bakın.
Codeshare aksaklığından sonra kiminle iletişime geçmelisiniz?
Önce işleten havayolunu belirleyin ve tüm rezervasyonu gösterecek belgeleri saklayın.
Etkilenen uçuşu belirleyin
Rotayı, planlanan saatleri ve rezervasyondaki uçuş numarasını kaydedin.
“Operated by” bilgisini bulun
Uçuşu fiilen gerçekleştiren veya gerçekleştirmesi planlanan havayolunu doğrulayın.
Hukuki çerçeveyi kontrol edin
EU261, UK261, Türkiye veya başka bir ilgili düzenlemenin rota ve taşıyıcı kurallarını uygulayın.
Talebi doğru havayoluna gönderin
AB yolcu haklarında resmi rehber, bilet satıcısı ile işleten farklıysa yolcuları işleten havayoluna yönlendirir.
Bu belgeleri saklayın
✓İlk rezervasyon onayı ve rezervasyon kodu
✓“Operated by” bilgisini gösteren e-bilet veya güzergâh
✓İlgili tüm uçuşların biniş kartları
✓Rötar, iptal veya yeniden rezervasyon mesajları
✓İşleten havayolu değiştiyse güncel güzergâh
✓Nihai varış saati ve aksaklık ayrıntıları
Codeshare uçuşlarda sık yapılan hatalar
Tanıdığınız havayolu logosu her zaman hukuken en önemli bilgi değildir.
Yalnızca uçuş koduna bakmak
Pazarlama uçuş numarası başka bir havayolunun operasyonuna ait olabilir. İşleten havayolu bilgisini kontrol edin.
Her havayoluna talep göndermek
Daha fazla başvuru her zaman daha iyi sonuç vermez. Önce uygulanabilir düzenlemeyi ve sorumlu havayolunu belirleyin.
Her uçuşu tamamen ayrı değerlendirmek
Tek rezervasyondaki bağlantılı uçuşlarda, bazı kurallar güzergâhı tek tek bölümler yerine bir bütün olarak değerlendirmeyi gerektirebilir.
Codeshare uçuşlar hakkında sık sorulan sorular
Yolcuların en sık karşılaştığı sorulara kısa cevaplar.
Codeshare uçuşu iki havayolu birlikte mi gerçekleştirir?
Hayır. Aynı uçuş birden fazla havayolu koduyla satılabilir ancak belirli uçuşu gerçekleştirmekten tek bir taşıyıcı sorumludur. Güzergâhta “operated by” bilgisini arayın.
Codeshare uçuşta EU261 tazminatını hangi havayolundan talep etmeliyim?
Resmi AB yolcu rehberine göre bileti satan havayolu ile uçuşu gerçekleştiren havayolu farklıysa AB hava yolcu hakları kapsamındaki sorunlar işleten havayoluna yöneltilmelidir. Aktarmalı uçuşlarda ek hukuki ayrıntılar olabilir; tüm rezervasyonu saklayın ve her uçuşun işleten havayolunu belirleyin.
Bir AB havayolunun uçuş numarası EU261'in uygulanması için yeterli mi?
Hayır, otomatik olarak yeterli değildir. AB dışından AB'ye yapılan bazı uçuşlarda işleten havayolunun statüsü önemlidir. Yalnızca pazarlama uçuş numarasına değil, gerçek EU261 rota ve taşıyıcı kurallarına bakın.
Rezervasyondan sonra işleten havayolu değişebilir mi?
Evet. Havayolları operasyonel düzenlemeleri değiştirebilir veya aksaklıktan sonra yolcuyu başka bir taşıyıcıya aktarabilir. Hangi havayolunun uçuşu gerçekleştirmesi planlandığını ve hangisinin gerçekten gerçekleştirdiğini göstermek için ilk ve güncel güzergâhı saklayın.
Codeshare ile wet lease aynı şey mi?
Hayır. Codeshare'de havayolları aynı uçuşu farklı uçuş numaralarıyla satar. Wet lease ise uçak ve mürettebatın başka bir havayolu tarafından sağlanmasıdır. AB rehberine göre EU261 bakımından uçak ve mürettebatı kiralayan havayolu işleten havayolu olarak kabul edilir.
İlgili yolcu hakları rehberleri
Çözmeye çalıştığınız soruna en uygun rehberle devam edin.
Bu rehberde kullanılan resmi kaynaklar
AB'nin temel hukuk ve yolcu bilgilendirme kaynakları.
(EC) 261/2004 sayılı Tüzük — EUR-Lex, işleten hava taşıyıcısını tanımlar ve düzenlemenin kapsamı ile yükümlülüklerini belirler. Your Europe — Hava yolcu hakları, bilet satıcısı ile işleten havayolunun farklı olduğu durumlarda sorumluluğu açıklar. İlgili ABAD kararları arasında C-502/18 ve C-561/20 bulunur.
Codeshare uçuşunuz rötar yaptı veya iptal mi edildi?
Tüm güzergâhı ve “operated by” bilgisini saklayın. Doğru havayolunu ve yolcu hakları çerçevesini belirlemeye yardımcı olabilir.
Uçuşunuzu kontrol edin
