Birleşik Krallık, hava yolcu haklarının nasıl uygulanabileceğini ve gelecekte nasıl güncellenebileceğini değiştirmeye hazırlanıyor; ancak UK261 tazminat kuralları yürürlükten kaldırılmış değil. Civil Aviation (Consumer Protection and Regulatory Reform) Bill adlı yasa tasarısı Lordlar Kamarasındaki aşamalarını Temmuz 2026’da tamamladı ve Avam Kamarasına gönderildi. Tüketicinin korunmasına ilişkin hükümler, Birleşik Krallık Sivil Havacılık Otoritesine daha güçlü uygulama araçları vermeyi ve gelecekte hava yolcu hakları kurallarını değiştirmek için kullanılabilecek yetkileri yeniden oluşturmayı amaçlıyor.
Bugün uçuş aksaklığı yaşayan yolcular için pratik sonuç nettir: halen yürürlükte olan UK261 kurallarını esas almaya devam edin. Tasarı kendi başına yeni bir tazminat tablosu getirmiyor ve belirli bir uçuşun tazminata uygun olup olmadığını otomatik olarak değiştirmiyor.
Birleşik Krallık Sivil Havacılık Tasarısı hangi aşamada?
Civil Aviation (Consumer Protection and Regulatory Reform) Bill, tüketicinin korunması, hava sahasının modernizasyonu, havacılık güvenliği, havalimanı slotları ve ilgili düzenleyici yetkileri kapsayan bir hükümet tasarısıdır. Lordlar Kamarasında üçüncü okuma 20 Temmuz 2026’da yapıldı ve ardından tasarı Avam Kamarasının değerlendirmesine gönderildi.
Parlamentoda ilerleyen bir yasa tasarısı, bireysel tazminat taleplerini şimdiden değiştiren yürürlükteki bir kanun değildir. İlgili hükümler yasalaşmadan ve gerekli ikincil düzenlemeler yapılmadan, reform haberlerinin mevcut UK261 haklarını değiştirdiği varsayılmamalıdır.
Tasarı yolcu haklarında neyi değiştirebilir?
Yolcu haklarına ilişkin düzenlemeler iki ana düzeyde önem taşıyor. Birincisi, hükümet Birleşik Krallık Sivil Havacılık Otoritesine (CAA) daha güçlü idari yetkiler vermeyi öneriyor. Ulaştırma Bakanlığına göre amaç, havayolları veya havalimanları tüketici hukuku yükümlülüklerini sistematik biçimde yerine getirmediğinde düzenleyicinin daha hızlı hareket edebilmesini sağlamak.
İkincisi, tasarı Birleşik Krallık’ın ikincil mevzuat yoluyla hava yolcu hakları düzenlemeleri yapabilmesine ve bunları değiştirebilmesine yönelik yasama yetkilerini yeniden oluşturacak. Hükümet değerlendirmesine göre bu alanda daha önce kullanılan genel yetki, Birleşik Krallık’ın AB’den ayrılmasının ardından ortadan kalktı.
Gelecekte kural değiştirme yetkisi verilmesi, kendi başına yeni bir tazminat sistemi oluşturmaz.
Bugün UK261 açısından ne değişmiyor?
UK261, Birleşik Krallık bağlantılı uygun uçuşlarda önemli yolcu haklarını düzenleyen mevcut çerçeve olmaya devam ediyor. CAA’nın güncel rehberine göre yolcular, koşullara bağlı olarak bakım, geri ödeme veya alternatif ulaşım haklarına ve gecikme, iptal ya da uçağa kabul edilmeme durumlarında sabit tutarlı tazminata sahip olabilir.
Gecikmelerde, UK261 uygulanıyor ve hukuki şartlar sağlanıyorsa varış noktasına üç saatten fazla geç ulaşan yolcular tazminata hak kazanabilir. Mevcut sabit tutarlar, mesafeye ve bazı uzun mesafeli uçuşlarda varış gecikmesinin süresine göre kişi başına 220 £, 350 £, 260 £ veya 520 £ olabilir.
Tazminat otomatik değildir. Olağanüstü koşullar sabit tazminatı etkileyebilir; bakım ve yardım yükümlülükleri ise uygun durumlarda devam edebilir. Mevcut kurallar için Airdelay’in UK261 tazminatı rehberini inceleyebilirsiniz.
Daha güçlü CAA uygulama yetkileri neden önemli?
CAA halihazırda UK261’i uygulayan ulusal otoritedir; ancak hükümet mevcut sistemin zaman alan ve maliyetli mahkeme süreçleri gerektirebildiğini belirtiyor. Düzenleyici değerlendirmede, CAA’nın bazı doğrudan para cezası ve bilgi toplama yetkilerinden de yoksun olduğu ifade ediliyor.
Tasarı daha doğrudan idari araçlar sağlamayı amaçlıyor. Bu, sistematik uyumsuzluğun incelenmesini ve yolcu hakları yükümlülükleri genel olarak yerine getirilmediğinde müdahaleyi kolaylaştırabilir.
Bu reform, CAA’nın Ekim 2025’te başlattığı UK261 uyum programı ile birlikte değerlendirilebilir. CAA, programın ilk aşamada Birleşik Krallık’tan uçan en büyük 25 havayolunu ve ticari yolcuların yaklaşık %90’ını kapsadığını belirtiyor.
UK261 ileride değişebilir mi?
Evet, değişebilir; ancak bu gelecekteki politika kararlarının konusudur. Hükümetin Düzenleyici Politika Komitesi değerlendirmesi, teklifin ikincil mevzuat yoluyla hava yolcu hakları düzenlemeleri oluşturma ve değiştirme yetkilerini geri getireceğini belirtiyor. Aynı değerlendirme, birincil teklifin kendi başına hemen düzenleyici etki yaratmadığını açıkça söylüyor.
Bu nedenle belirli bir UK261 eşiğinin, tazminat tutarının veya uygunluk kuralının değiştiği söylenebilmesi için gerçek bir hukuki değişiklik gerekir. Airdelay’in EU261, UK261 ve Türkiye yolcu hakları karşılaştırması, doğru çerçeveyi seçmenin neden önemli olduğunu açıklıyor.
Bu gelişme Birleşik Krallık–Türkiye uçuşları ve AJet yolcuları için ne anlama geliyor?
Birleşik Krallık ile Türkiye arasında seyahat eden yolcular açısından tasarı, gerçek uçuşa hangi hukuki çerçevenin uygulanacağını belirleme ihtiyacını değiştirmiyor. CAA’nın mevcut rehberine göre Birleşik Krallık’taki bir havalimanından herhangi bir havayoluyla kalkan uçuşlar UK261 kapsamına girebilir. Birleşik Krallık’a varan bazı uçuşlarda ise uçuşu gerçekleştiren havayolunun Birleşik Krallık veya AB havayolu olması önemlidir.
Bu uçuş yönü ayrımı, AJet gibi Türkiye merkezli bir havayolunda özellikle önemlidir. Birleşik Krallık’tan kalkan bir AJet uçuşu kalkış noktası nedeniyle UK261 kapsamına girebilir. AJet tarafından Türkiye’den Birleşik Krallık’a gerçekleştirilen uçuş ise AJet Birleşik Krallık veya AB havayolu olmadığı için farklı bir hukuki çerçeve analizi gerektirir.
Dönüş uçuşunda da Türkiye yolcu hakları veya başka bir uygulanabilir sistem devreye girebilir. Ayrıntılar için Birleşik Krallık–Türkiye uçuşları ve UK261 hakları rehberine ve AJet tazminat talebi rehberine bakabilirsiniz.
Yolcular şimdi ne yapmalı?
- Güzergâh ve uçuşu fiilen gerçekleştiren havayoluna göre hangi yolcu hakları sisteminin uygulanabileceğini kontrol edin.
- Rezervasyon bilgilerini, havayolu mesajlarını ve aksaklık kanıtlarını saklayın.
- Nihai varış noktasına gerçek varış saatinizi kaydedin.
- Makul masrafların makbuzlarını saklayın.
- Geri ödeme, alternatif ulaşım, bakım ve sabit tazminat haklarını birbirinden ayırın.
- Aksaklığın yaşandığı tarihte yürürlükte olan kuralları esas alın.
Pratik bir kanıt kontrol listesi için Airdelay’in uçuşunuz gecikirse neleri saklamanız gerektiğini açıklayan rehberine bakabilirsiniz.
Bundan sonra ne olacak?
Bir sonraki önemli aşama tasarının Avam Kamarasındaki ilerleyişi ve Kraliyet Onayı öncesindeki olası değişikliklerdir. Daha sonra hükümetin yeniden oluşturulan yetkileri kullanarak Birleşik Krallık yolcu haklarında somut değişiklik önerip önermeyeceği takip edilmelidir.
O zamana kadar uygulama ve kural koyma sistemindeki reformu, bugün aksayan bir uçuşa uygulanan mevcut UK261 kurallarından ayrı değerlendirin.
Resmî kaynaklar
- Birleşik Krallık Parlamentosu: Civil Aviation (Consumer Protection and Regulatory Reform) Bill
- Ulaştırma Bakanlığı ve CAA: havacılık reformu ve yolcu koruması
- Düzenleyici Politika Komitesi: CAA’nın ek tüketici yetkileri
- CAA: yürürlükteki UK261 gecikme hakları
Son güncelleme: 12 Ağustos 2026. Bu yazı genel yolcu hakları bilgisi sunar ve bireysel bir tazminat talebinin uygunluğunu tek başına belirlemez.
