Powerbank’ler seyahatin sıradan bir parçası haline geldi, ancak onları hangi bagaja koyduğunuz önem taşıyor. Birleşik Krallık Sivil Havacılık Otoritesi (CAA), 22 Temmuz 2026’da yanlış şekilde taşınan lityum bataryaların ciddi güvenlik riskleri yaratabileceği ve yoğun yaz döneminde gecikme, rota değişikliği ve başka uçuş aksamalarına katkıda bulunabileceği konusunda yolcuları uyardı.
Bu uyarı yalnızca Birleşik Krallık iç hatlarını ilgilendirmiyor. Birleşik Krallık ile Türkiye arasında seyahat edenler dahil uluslararası yolcuların hem batarya güvenliği kurallarını hem de uçuş gecikir, iptal edilir veya başka bir havalimanına yönlendirilirse ortaya çıkabilecek ayrı yolcu hakları konularını anlaması faydalı.
CAA neden lityum batarya uyarısı yaptı?
CAA, 2026 yazında yanlış şekilde taşınan lityum bataryalarla bağlantılı olaylar arasında uçuşların başka havalimanlarına yönlendirilmesi ve kayıtlı bagajda duman görülmesi gibi vakaların bulunduğunu açıkladı. Kurum ayrıca Birleşik Krallık’ta aşırı ısınan veya arızalanan yolcu cihazlarına ilişkin bildirimlerin 2024’ten 2025’e neredeyse iki katına çıktığını belirtti.
Powerbank’ler özellikle önemli. CAA’nın yolcu araştırmasına göre katılımcıların %49’u powerbank ile seyahat ediyor; üçte birden fazlası ise lityum bataryaları kayıtlı bagaja koymanın tehlikelerinden haberdar değil.
Pratik kural basit: seyahatten önce cihazınız, havayolunuz ve uçuşunuz için geçerli güncel kuralları kontrol edin. Powerbank ve yedek lityum bataryalar, geçerli kapasite sınırları ve havayolu kurallarına tabi olmak üzere, genel olarak kayıtlı bagaj yerine kabin bagajında taşınmalıdır.
Tek bir batarya neden bütün uçuşu etkileyebilir?
Lityum batarya kuralları yalnızca bagaj prosedürü değildir; güvenlik gerekliliğidir. Hasarlı, aşırı ısınan veya yanlış taşınan bir batarya kalkıştan önce müdahale gerektirebilir. Daha ciddi bir olay ise uçak havalandıktan sonra başka bir havalimanına yönelmeye yol açabilir.
Dolayısıyla tek bir yolcunun bagajındaki sorun çok sayıda yolcunun seyahatini etkileyebilir. Ancak aksamanın ilk nedenini belirlemek, yolcu hakları değerlendirmesinin yalnızca başlangıcıdır.
Batarya olayı uçuşunuzu aksatırsa tazminat alabilir misiniz?
Otomatik olarak değil. Uçuş aksaması farklı haklar doğurabilir ve bunlar birbirinin yerine geçen tek bir hak gibi değerlendirilmemelidir.
Yolculuğa, olayın koşullarına ve geçerli mevzuata göre yolcuların uzun gecikmede bakım ve yardım, iptalde alternatif uçuş veya ücret iadesi, bazı durumlarda makul masrafların geri ödenmesi ve yasal şartlar karşılandığında sabit tutarlı tazminat hakları olabilir.
Sabit tazminat ödenip ödenmeyeceği, aksamanın gerçek nedenine ve olayın havayolunun kontrolünde olup olmadığına bağlı olabilir. Bir yolcunun lityum bataryasından kaynaklanan güvenlik olayı bu nedenle havayolunun kendi operasyonel probleminden farklı bir tazminat değerlendirmesi gerektirebilir.
Bu, diğer bütün yolcu haklarının ortadan kalktığı anlamına gelmez. Birleşik Krallık kurallarının kapsadığı yolculuklar için Airdelay’in UK261 tazminatı rehberi tazminat, bakım, iade ve alternatif ulaşım haklarını; ücret iadesi ve tazminat arasındaki fark rehberi ise bu hakların neden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini açıklıyor.
Birleşik Krallık–Türkiye uçuşlarında durum nedir?
Birleşik Krallık–Türkiye yolculukları, hakların yalnızca varış noktasına veya havayolu adına bakılarak belirlenemeyeceğini iyi gösterir.
Birleşik Krallık’tan kalkan bir uçuş, işletici havayolu Birleşik Krallık taşıyıcısı olmasa bile UK261 kapsamına girebilir. Türkiye’den Birleşik Krallık’a uçuşlarda ise UK261’in uygulanıp uygulanmadığını değerlendirirken işletici havayolunun kimliği önem kazanır. Seyahat planına ve olayın koşullarına göre başka yolcu hakları düzenlemelerinin de değerlendirilmesi gerekebilir.
Airdelay’in Birleşik Krallık–Türkiye uçuşları ve UK261 rehberi bu rota özelindeki soruyu ele alıyor. Daha geniş kapsamlı UK261, EU261 ve Türkiye yolcu hakları karşılaştırması ise benzer bir aksamanın farklı yolculuklarda neden farklı hukuki sonuçlar doğurabileceğini açıklıyor.
AJet ile uçuyorsanız?
Aynı ilke AJet yolcuları için de geçerli: havayolunun hangi ülkeye ait olduğu tek başına hangi yolcu hakları düzenlemesinin uygulanacağını belirlemez.
Örneğin Birleşik Krallık’tan kalkan bir AJet uçuşu, AJet bir Birleşik Krallık havayolu olmasa da UK261 kapsamına girebilir. AJet’in işlettiği Türkiye–Birleşik Krallık uçuşlarında değerlendirme farklı olabilir.
AJet gecikmesi veya iptali yaşayan yolcular, havayolu ve rota özelindeki ayrıntılar için Airdelay’in AJet tazminat talebi rehberini inceleyebilir. Lityum batarya kaynaklı bir güvenlik olayı tek başına sabit tazminata otomatik hak kazanıldığı anlamına gelmez; gerçek neden ve koşullar yine önemlidir.
Uçuşunuz aksarsa ne yapmalısınız?
Öncelikle havayolu ve havalimanının güvenlik talimatlarına uyun. Aksama yaşanırsa havayolunun neden hakkında verdiği bilgileri; rezervasyon onayınızı, biniş kartınızı veya diğer seyahat belgelerinizi ve ilgili mesajları saklayın.
Gerekli yardım sağlanmadığı için yemek, konaklama veya ulaşım için makul masraflar yapmak zorunda kalırsanız ayrıntılı fiş ve faturaları koruyun. Uçuş iptal edilirse bir seçeneği kabul etmeden önce alternatif ulaşım ile ücret iadesi arasındaki farkı anlayın.
En önemlisi, bir güvenlik sorunu yaşandığında havayolunun artık hiçbir yükümlülüğü olmadığını varsaymayın. Sabit tazminat, yolcu haklarının yalnızca bir bölümüdür.
2026 yazında batarya farkındalığı neden önemli?
CAA’nın uyarısı, milyonlarca yolcunun telefon, dizüstü bilgisayar, tablet ve powerbank taşıdığı havacılığın en yoğun dönemlerinden birinde geldi. Bataryaları doğru şekilde taşımak hem bir güvenlik önlemi hem de önlenebilir aksamaları azaltmanın pratik bir yoludur.
Yolcular için iki temel ders var: havalimanına gitmeden önce lityum bataryaları doğru şekilde paketleyin; uçuş yine de gecikir, iptal edilir veya başka bir havalimanına yönlendirilirse hangi hakların uygulanabileceğine karar vermeden önce gerçek nedeni ve yolculuğu kapsayan yolcu hakları düzenlemesini belirleyin.
Bu yazı genel yolcu hakları bilgisi sunar. Tazminat veya diğer haklara uygunluk, yolculuğun ve aksamanın bireysel koşullarına bağlıdır.
