Bir grev otomatik olarak “tazminat yok” anlamına gelmez. Temel sorular kimin neden grev yaptığı, uçuşa hangi yolcu hakları kurallarının uygulandığı ve havayolunun aksaklığı azaltmak için ne yaptığıdır.
Pilotlar, kabin ekibi veya havayolunun diğer çalışanları ücret ya da çalışma koşulları nedeniyle greve gidebilir. EU261 içtihadına göre işveren–çalışan diyaloğuyla ele alınabilen bu tür iş uyuşmazlıkları genel olarak olağanüstü durum sayılmaz.
Havalimanı personeli ya da havayolundan bağımsız bir hizmet sağlayıcının grevi taşıyıcının fiili kontrolü dışında olabilir. Bu durum olağanüstü hal savunmasını destekleyebilir; ancak somut olay ve havayolunun aldığı makul önlemler yine önemlidir.
ATC grevleri hava sahasını, kapasiteyi veya havalimanı operasyonlarını birçok havayolu için kısıtlayabilir. EU261 kapsamında olağanüstü durum sayılabilir; buna rağmen bakım, iade veya alternatif uçuş hakları gündemde kalabilir.
| Hak | Ne anlama gelir? | Grev otomatik olarak ortadan kaldırır mı? |
|---|---|---|
| Sabit tazminat | Uygulanan rejimin kapsam, gecikme/iptal eşiği ve neden şartları karşılandığında ödenebilen yasal tutar. | Hayır. Grevin kaynağı ve koşulları önemlidir. |
| Bilet iadesi | Uygun iptal veya ciddi aksaklıklarda kullanılmayan bilet bedelinin geri ödenmesi seçeneği doğabilir. | Yalnızca neden grev olduğu için ortadan kalkmaz. |
| Alternatif uçuş | Uygulanan kurallara göre varış noktasına başka bir güzergâhla ulaştırılma. | Tazminat tartışmalı olsa da geçerli olabilir. |
| Bakım | Uygun beklemelerde yemek, içecek, iletişim ve gerektiğinde konaklama/ulaşım. | Çoğu zaman olağanüstü durum tazminat testinden ayrıdır. |
Ayrıntılı rejim kuralları için EU261 tazminatı, UK261 tazminatı ve Türkiye uçuş tazminatı rehberlerine bakın.
İşleten havayolunun pilotları ücret nedeniyle greve gidiyor. EU261 kapsamındaki bir uçuşta mevcut ABAD içtihadı, çalışma koşullarına ilişkin iç personel grevinin otomatik olarak olağanüstü durum olmadığını gösterir.
Havayolundan bağımsız güvenlik personeli greve gidiyor ve havalimanı kapasitesi düşüyor. Bu, taşıyıcının kontrolü dışındaki dış olaya daha yakın bir durumdur.
Kontrolörlerin eylemi nedeniyle uçuş iptal ediliyor. Olağanüstü durum testi karşılanırsa sabit tazminat doğmayabilir; fakat iade, alternatif uçuş ve bakım ayrıca değerlendirilmelidir.
Hangi kurumun veya çalışanların greve gittiğini, grevin nedenini ve sizin uçuşunuzu nasıl etkilediğini sorun. Tek başına “grev” etiketi hukuki testi cevaplamaz.
Ayrıca uçuş rötarı ve iptalinde masraflar rehberimize bakın.
AB261 değerlendirmesinde iki soru özellikle önemlidir: Olay havayolunun normal faaliyetinin bir parçası mı ve havayolunun fiili kontrolü dışında mı?
ABAD’a göre, çalışma koşullarıyla ilgili ve işçi–işveren diyaloğuyla ele alınabilecek bir havayolu personeli grevi, yalnızca grev olduğu için otomatik olarak olağanüstü hal sayılmaz.
Hava trafik kontrolü, havalimanı personeli veya havayolundan bağımsız başka bir tarafın grevi, havayolunun fiili kontrolü dışında kalabileceği için olağanüstü hal sayılabilir.
Değerlendirme burada bitmez. Havayolu olağanüstü hale dayanıyorsa, aksaklığı önlemek veya etkisini azaltmak için makul önlemleri alıp almadığı da incelenir.
Grevlerle ilgili ayrım, AB mahkeme kararları ve Avrupa Komisyonunun yolcu hakları materyallerine dayanmaktadır.
Avrupa Birliği Adalet Divanı: C-28/20 (Airhelp v SAS) kararı, işleten taşıyıcının kendi personelinin grevini ele alır ve ATC/havalimanı personeli gibi dış grevleri ayırır. Avrupa Komisyonu yolcu hakları materyalleri de ilgili grev kararlarını özetler.
EUR-Lex üzerinde C-28/20 kararını okuyun →
Avrupa Komisyonu karar özeti →
Mümkün olabilir. EU261 kapsamındaki uçuşlarda ABAD içtihadı, çalışma koşullarına ilişkin kendi personel grevinin otomatik olarak olağanüstü durum olmadığını belirtir. Diğer tazminat koşullarının da karşılanması gerekir.
ATC eylemi havayoluna dışsaldır ve EU261 kapsamında olağanüstü durum oluşturabilir. Sabit tazminat doğmayabilir; iade, alternatif uçuş ve bakım hakları ayrıca kontrol edilmelidir.
Otomatik olarak hayır. Bakım yükümlülükleri sabit tazminat testinden ayrıdır; kesin hak, uygulanan rejime ve bekleme süresine bağlıdır.
Redde dayanak olan kesin nedeni ve açıklamayı isteyin. Kimin neden grev yaptığını belirleyin ve bunu uçuşunuza uygulanan kurallarla karşılaştırın.
Hayır. Bir AB mahkeme kararını her ülkeye otomatik taşımayın. Önce uçuşa hangi çerçevenin uygulandığını belirlemek gerekir.
Uçuş bilgilerinizi Airdelay ile paylaşın. Güzergâhı, aksaklığı ve grev koşullarını uygulanabilecek yolcu hakları çerçevesine göre değerlendirebiliriz.
